Kategoria: dochodzenie roszczeń

Opublikowane w

Czy odmowę przeliczenia emerytury można zaskarżyć do Sądu?

Część emerytów ma prawo domagać się przeliczenia emerytury bez pomniejszania jej o pobrane wcześniej świadczenia, a odmowa ZUS może być skutecznie zaskarżona do sądu. Po wyrokach Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza 140/20 sądy wielokrotnie rozpatrywały sprawy sporne z ZUS w sprawach odmowy przeliczenia emerytury. Z reguły ZUS odmawia przeliczenia, powołując się na własne „interpretacje” warunków lub na wąskie rozumienie skutków wyroków TK, sądy natomiast często uznają takie odmowy za bezpodstawne i zobowiązują ZUS do przeliczenia świadczenia.

Kogo dotyczy wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 140/20 z 4 czerwca 2024 r.? Wyrok dotyczy osób, które pobierały wcześniejszą emeryturę (np. z tytułu pracy w szczególnych warunkach, nauczycielską, pomostową, górniczą, itp.) i które złożyły wniosek o tę wcześniejszą emeryturę przed 6 czerwca 2012 r. Chodzi o sytuację, w której później – po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego – ZUS pomniejszył ich emeryturę powszechną o kwoty wcześniej pobranych świadczeń. Trybunał uznał, że to pomniejszenie było niezgodne z Konstytucją dla osób, które:

1. Złożyły wniosek o wcześniejszą emeryturę przed 6 czerwca 2012 r.

(bo wtedy nie mogły przewidzieć, że prawo się zmieni i ich przyszła emerytura zostanie obniżona)

2. Pobierały tę wcześniejszą emeryturę na podstawie przepisów wymienionych w art. 25 ust. 1b ustawy o FUS

3. Osiągnęły powszechny wiek emerytalny po 31 grudnia 2012 r.

czyli już po wejściu w życie nowelizacji, która wprowadziła pomniejszenie.

Co Trybunał uznał za niekonstytucyjne?

Trybunał stwierdził, że:

„Art. 25 ust. 1b (…) w zakresie, w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek (…) przed 6 czerwca 2012 r., jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji.”

Czyli: nie można było obniżać emerytury powszechnej osobom, które podjęły decyzję o wcześniejszej emeryturze zanim w ogóle pojawił się przepis o pomniejszeniu.

Trybunał uznał, że:

1. Państwo nie może zmieniać zasad wstecz

Osoby, które przeszły na wcześniejszą emeryturę przed 6 czerwca 2012 r., nie mogły przewidzieć, że ich przyszła emerytura powszechna zostanie obniżona.

2. Naruszono zasadę zaufania do państwa

Ludzie podejmowali decyzję w określonym stanie prawnym, a później zostali zaskoczeni negatywną zmianą.

3. Naruszono prawo do zabezpieczenia społecznego

Bo obniżono świadczenie, które miało być wypłacane po osiągnięciu wieku emerytalnego.

To jest analogiczna sytuacja do słynnego wyroku P 20/16 (kobiety z rocznika 1953), ale SK 140/20 dotyczy szerszej grupy – także mężczyzn i innych roczników, o ile spełniają powyższe warunki.

Co daje ten wyrok?

Osoby spełniające warunki mogą:

  • żądać ponownego przeliczenia emerytury powszechnej,
  • żądać wyrównania za okres wstecz,
  • powołać się na wyrok TK w postępowaniu przed ZUS lub sądem.

 

Aktualnie trwają prace legislacyjne nad projektem ustawy, która miałaby umożliwić systemowe rozwiązanie problemu. Na dzień dzisiejszy proponowane unormowania nie są tak korzystne jak wyroki sądów dla emerytów. Ostateczny kształt ustawy nie jest jeszcze znany.

 

Wpis ma charakter ogólny, popularyzatorski i nie stanowi porady w konkretnej sprawie. Dlatego autor nie podnosi odpowiedzialności za wykorzystanie treści wpisu. W celu uzyskania indywidualnej pomocy prawnej proszę o kontakt telefoniczny lub emailowy.

Opublikowane w

Jakie ryzyka niesie brak pomocy prawnika przy sporządzaniu umowy z konsumentem i rozpatrywaniu reklamacji?

W relacjach z konsumentami przedsiębiorca działa w jednym z najbardziej regulowanych obszarów prawa. Ustawy, dyrektywy unijne, obowiązki informacyjne, terminy, formalności – to wszystko tworzy gęstą sieć przepisów, które mają chronić konsumenta. Niestety, każdy błąd po stronie przedsiębiorcy może oznaczać realne koszty: finansowe, wizerunkowe, a czasem nawet prawne. Właśnie dlatego brak wsparcia prawnika przy tworzeniu umów i obsłudze reklamacji bywa ryzykowny. Poniżej przedstawiam najważniejsze zagrożenia, które warto znać.

1. Nieważność lub bezskuteczność części umowy

Jeśli umowa zawiera klauzule sprzeczne z prawem konsumenckim, mogą zostać uznane za niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne). W konsekwencji  konsument może dochodzić roszczeń, powołując się na wadliwość umowy.

2. Sankcje finansowe i administracyjne

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów może nałożyć na przedsiębiorcę karę za stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Maksymalna kara za poszczególne naruszenia, jaką Prezes UOKiK może nałożyć na przedsiębiorcę, to 10 proc. jego rocznego obrotu.

3. Spory z konsumentami i koszty obsługi

Źle skonstruowana umowa lub nieprawidłowo rozpatrzona reklamacja często prowadzą do:

  • eskalacji konfliktu,
  • konieczności zwrotu pieniędzy,
  • kosztów mediacji lub postępowania sądowego,
  • utraty czasu i zasobów firmy.

Profesjonalnie przygotowane dokumenty i procedury minimalizują takie sytuacje.

4. Negatywny wpływ na wizerunek marki

W dobie mediów społecznościowych jeden źle obsłużony klient może wywołać efekt domina. Opinie o nieuczciwych zapisach w umowie czy odrzucaniu reklamacji bez podstawy prawnej mogą:

  • obniżyć zaufanie do marki,
  • zwiększyć koszty marketingu i PR.

5. Ryzyko niezgodności z aktualnymi przepisami

Prawo konsumenckie zmienia się dynamicznie – przykładem są:

  • dyrektywa Omnibus,
  • dyrektywa towarowa,
  • dyrektywa cyfrowa,
  • zmiany w rękojmi i gwarancji.

Brak wsparcia prawnika oznacza ryzyko, że przedsiębiorca będzie działał według nieaktualnych zasad, co może prowadzić do sankcji i sporów.

7. Brak ochrony interesów przedsiębiorcy

Samodzielne pisanie umów często kończy się tym, że przedsiębiorca nie wykorzystuje możliwości, które daje prawo.

 

Wpis ma charakter popularyzatorski i nie stanowi porady prawnej. W związku z tym autor nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie treści  wpisu. W celu uzyskania indywidualnej pomocy prawnej, proszę o kontakt telefoniczny lub emailowy.

 

Opublikowane w

Nowelizacja „prawa holdingowego”

W praktyce rynkowej liczne struktury kapitałowe funkcjonowały jako operacyjnie zintegrowane układy gospodarcze, realizujące wspólne cele biznesowe i prowadzące skoordynowaną politykę zarządczą, lecz nie korzystały z formalnego reżimu holdingowego.

Powodem była nadmierna sztywność obowiązujących regulacji, wysoki poziom obciążeń dokumentacyjnych oraz istotne ryzyka odpowiedzialności po stronie podmiotu dominującego, które czyniły formalne wejście w model holdingowy nieefektywnym z perspektywy zarządczej i compliance.

Do zmiany aktualnej sytuacji ma prowadzić reforma KSH.
Zmiany mają obejmować:

1. Usunięcie z KSH obecnego działu o grupach spółek oraz rezygnację z dotychczasowego modelu regulacji.

2. Likwidację mechanizmu wiążącego polecenia wydawanego przez spółkę dominującą.

3. Wprowadzenie nowej definicji grupy spółek, opartej na realnej współpracy, skoordynowanym zarządzaniu i wspólnej strategii.

4. Możliwość działania spółki zależnej z uwzględnieniem interesu grupy, nawet jeśli krótkoterminowo pogarsza to jej wyniki.

5. Zaostrzenie odpowiedzialności spółki dominującej wobec wierzycieli, gdy działania w interesie grupy doprowadzą do niewypłacalności spółki zależnej.

 

Dopóki projekt nie uzyska odzwierciedlenia w ustawie, jego wersja nie jest ostateczna. Warto więc na bieżąco śledzić jego losy.

Wpis ma charakter popularyzatorski i nie stanowi porady w konkretnej sprawie. W celu uzyskania indywidualnej pomocy prawnej proszę o kontakt telefoniczny lub emaliowy.

Opublikowane w

Doniosłe skutki wyroku TSUE z 11.2.2026, T-689/24

W Polsce obowiązuje zasada z art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT, że:
• prawo do odliczenia VAT powstaje dopiero w okresie, w którym podatnik otrzymał fakturę,
• nawet jeśli dostawa towaru lub usługi była wcześniej,
• i nawet jeśli sprzedawca rozliczył VAT wcześniej.
Oznacza to, że sprzedawca płaci VAT w jednym miesiącu, a nabywca może go odliczyć dopiero później. W praktyce podatnik przez pewien czas finansuje VAT bez odliczenia podatku naliczonego.

Co orzekł Trybunał UE?
Trybunał uznał, że:
• jeśli podatnik miał fakturę w momencie składania deklaracji,
• i mógł ją ująć,
• to nie można mu zabronić odliczenia VAT za okres, w którym powstało prawo do odliczenia.
Istotne jest więc to, czy faktura była dostępna przy składaniu deklaracji, a nie to, kiedy dokładnie dotarła. Trybunał stwierdził, że polskie przepisy nadmiernie premiują fiskusa zmuszając podatnika sprzecznie z prawem unijnym do czasowego finansowania VAT. Zgodnie z dyrektywą podatnik może odliczyć VAT już za marzec, jeśli faktura była dostępna przy składaniu deklaracji.

Co to oznacza dla podatników?
1. Można wznowić stare postępowania:
• jeśli podatnik przegrał sprawę o „zbyt wczesne” odliczenie VAT,
• może złożyć wniosek o wznowienie postępowania,
• ma na to miesiąc od publikacji wyroku TSUE.
Można odzyskać zapłacone zaległości i odsetki, jeśli podatnik rozliczał się prawidłowo w świetle dyrektywy, a musiał zapłacić wyższy podatek z odsetkami.

2. Można odliczać VAT wcześniej w bieżących rozliczeniach
Podatnicy mogą:
• odliczać VAT w okresie powstania prawa do odliczenia,
• nawet jeśli faktura dotarła później,
• o ile była dostępna przy składaniu deklaracji.
To jest zgodne z prawem unijnym, nawet jeśli polski przepis mówi inaczej.

Podatnicy mają teraz bardzo mocne argumenty w ewentualnych dalszych sporach z fiskusem, choć najprawdopodobniej dojdzie do zmiany prawa na korzyść podatników.

 

Wpis ma charakter popularyzatorski i nie stanowi porady prawnej. W związku z tym autor nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie treści tekstu. W celu uzyskania pomocy uwzględniającej indywidualne okoliczności, proszę o kontakt telefoniczny lub emailowy.

Opublikowane w

Zmiana stawek urzędowych za mediację

Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 lutego 2026 r. opublikowanym 16 lutego zmienione zostały stawki urzędowe za mediację ze skierowania Sądu. Celem rozporządzenia jest dopasowanie wysokości stawek mediatorów do realiów gospodarczych.

W sprawach o prawa majątkowe o wartości 200.000 zł wynoszą one 2% nie więcej niż 4.000 zł  nie mniej niż 300 zł. W przypadku praw o wyższej wartości dodatkowo 1 % od nadwyżki ponad 200.000 zł nie więcej niż 8.000 zł. Wynagrodzenie mediatora podwyższa się o VAT, jeśli podlega temu podatkowi.

https://dziennikustaw.gov.pl/D2026000017001.pdf?fbclid=IwY2xjawQA-rlleHRuA2FlbQIxMABicmlkETBFS3RmQ3hwZloyanA3UkFNc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHr3YcmxV6OkFHKl7_HaDiAuYlAlP_0tY79iGtRTmcQRiAMyOGkodH2XrjdB2_aem_gAGc9fYXh4-MPk7IMWu0Kg

 

 

Opublikowane w

TSUE o utrwalonym orzecznictwie krajowym w sprawach kredytu konsumenckiego

Zdaniem TSUE wyrażonym w wyroku w sprawie C-679/18, gdy z utrwalonego orzecznictwa sądów krajowych wynika, że sąd krajowy nie może stosować z urzędu sankcji w postaci unieważnienia umowy kredytowej z urzędu, sądy krajowe przy stosowaniu prawa wewnętrznego zobowiązane są do dokonywania jego wykładni w możliwie najszerszym zakresie w świetle brzmienia i celu dyrektywy 2008/48, tak by osiągnąć przewidziany w niej rezultat, a tym samym zastosować się do art. 288 akapit trzeci TFUE. Ten obowiązek dokonywania wykładni prawa krajowego zgodnej z prawem Unii jest bowiem nierozerwalnie związany z systemem traktatu FUE, gdyż zezwala sądom krajowym na zapewnienie, w ramach ich właściwości, pełnej skuteczności prawa Unii przy rozpoznawaniu zawisłych przed nimi sporów (wyrok z dnia 21 kwietnia 2016 r., Radlinger i Radlingerová, C‑377/14, EU:C:2016:283, pkt 79).

W tym kontekście pojawia się pytanie, czy skoro art. 23 dyrektywy 2008/48 ws umów o kredyt konsumencki przewiduje, że sankcje grożące kredytodawcom za niedopełnienie obowiązków informacyjnych na etapie zawierania umowy powinny być skuteczne i odstraszające, to konstrukcja sankcji kredytu darmowego przewidziana w prawie polskim nie narusza art. 23 dyrektywy (biorąc pod uwagę szereg wymagań formalnych nieprzewidzianych w dyrektywie) oraz jak powinien zachować się sąd, aby sankcja była skuteczna i odstraszająca.

Trybunał wielokrotnie orzekał, że zasada wykładni zgodnej z prawem Unii wymaga, by sądy krajowe czyniły wszystko, co leży w zakresie ich kompetencji, uwzględniając wszystkie przepisy prawa krajowego i stosując uznane w porządku krajowym metody wykładni, by zapewnić pełną skuteczność rozpatrywanej dyrektywy i dokonać rozstrzygnięcia zgodnego z realizowanymi przez nią celami (zob. podobnie wyrok z dnia 24 stycznia 2012 r., Dominguez, C‑282/10, EU:C:2012:33, pkt 27 i przytoczone tam orzecznictwo).

Należy dodać, że sądy krajowe, również te orzekające w ostatniej instancji, w danym wypadku powinny zmienić utrwalone orzecznictwo krajowe, jeżeli opiera się ono na interpretacji prawa krajowego, której nie da się pogodzić z celami dyrektywy (zob. podobnie wyrok z dnia 5 września 2019 r., Pohotovosť, C‑331/18, EU:C:2019:665, pkt 56 i przytoczone tam orzecznictwo).

Wynika z tego, że sąd krajowy nie może w postępowaniu głównym skutecznie stwierdzić, że nie jest w stanie dokonać wykładni rozpatrywanych przepisów krajowych zgodnie z prawem Unii tylko dlatego, że przepisy te były interpretowane przez sądy krajowe w sposób, który nie jest zgodny z tym prawem. Tym samym do sądu odsyłającego należy zapewnienie pełnej skuteczności dyrektywy 2008/48, w razie potrzeby poprzez odstąpienie z własnej inicjatywy od stosowania wykładni przyjętej przez sądy (…), jeśli wykładnia ta jest niezgodna z prawem Unii (zob. analogicznie wyrok z dnia 8 listopada 2016 r., Ognyanov, C‑554/14, EU:C:2016:835, pkt 69, 70 i przytoczone tam orzecznictwo).

 

Wpis ma charakter popularyzatorski i nie stanowi porady prawnej w żadnej indywidualnej sprawie, dlatego autor nie ponosi odpowiedzialności za posługiwanie się treścią wpisu. Zapraszam do kontaktu w konkretnych sprawach dotyczących kredytów konsumenckich w celu bezpłatnej wyceny pomocy prawnej na wszystkich etapach procedury cywilnej z egzekucją włącznie.

Opublikowane w

Kiedy alimenty są dziedziczne?

Czy alimenty są dziedziczne? W zasadzie nie, ponieważ zgodnie z art. 139 kro „Obowiązek alimentacyjny nie przechodzi na spadkobierców zobowiązanego.”

Tyle prawo. W doktrynie i orzecznictwie natomiast przyjmuje się, że odmiennie traktować należy: „Raty alimentacyjne, które stały się wymagalne za życia uprawnionego i które zostały prawomocnie zasądzone, należą do spadku po uprawnionym”.  (tak: Uchwała Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 15 lipca 1965 r., III CO 36/65). Pogląd ten może okazać się zaskakujący, czy nawet niesprawiedliwy, zarówno dla dłużnika alimentacyjnego, jak i dla ewentualnych spadkobierców. Oczywiście istnienie uchwały o określonej treści nie jest przeszkodą formalną dla wytoczenia powództwa, ale czy ktoś się odważył zaprezentować i uzasadnić pogląd przeciwny?

 

Wpis ma charakter popularyzatorski i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie. Autorka nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie treści wpisu, gdyż ma on charakter ogólny. W celu uzyskania indywidualnej porady prawnej proszę o kontakt telefoniczny lub mailowy.

Opublikowane w

Oprocentowanie zmienne w oparciu o WIBOR może prowadzić do nieważności umowy

Sąd Okręgowy w Suwałkach w sprawie o sygn. akt I C 332/24 wydał 22 stycznia 2025 r. , jak doniosła Gazeta Prawna pierwszy w Polsce, wyrok, w którym ustalił nieistnienie stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu opartego o WIBOR oraz stosunku prawnego wynikającego z umowy pożyczki opartej o WIBOR zawartych w 2015 r. między Klientami Kancelarii, a poprzednikiem prawnym pozwanego Velo Bank S.A. (tj Getin Noble Bank S.A.) z powodu nieważności tychże umów.

Tego typu umowy kredytowe ze zmiennym oprocentowanie, którego wysokość zależała od WIBOR były zawierane również przez inne Banki, które nie chciały pozbawić się jednostronnej możliwości decydowania o wysokości oprocentowania bez odwoływania się do bardziej obiektywnych wskaźników NBP.

W praktyce spotyka się także inne naruszenia w kształtowaniu i zawieraniu umów o kredyt konsumencki. Mogą one dotyczyć kosztów poza odsetkowych, czy niedopełnienia obowiązków informacyjnych.

Często dopiero w przypadku trudności ze spłatą zobowiązania klient dowiaduje się, że jego umowa jest wadliwa. Z uwagi na to, że prokonsumencka linia orzecznicza w tego typu sprawach kształtuje się, a dysponujące niemal nieograniczonymi środkami pieniężnymi i kadrowymi Banki twardo bronią swoich interesów bez względu na przedawnienie oraz to, jak bardzo zapisy umowne pozwalają na dowolne decyzje o wysokości oprocentowania, w tego typu sprawie przydatna może być pomoc profesjonalnego pełnomocnika.

 

Wpis ma charakter popularyzatorski i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie. Treść porady uzależniona jest bowiem od indywidualnych okoliczności każdej sprawy. W związku z tym autor nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie treści wpisu. W celu uzyskania porady prawnej w konkretnej sprawie proszę o kontakt telefoniczny lub mailowy.

 

Opublikowane w

PIT-39 dwie linie orzecznicze odsetki od kredytu

Istnieją orzeczenia przyjmujące, że odsetki od kredytu hipotecznego nie mogą być kosztem uzyskania przychodu ze zbycia nieruchomości (zob. np. wyrok NSA z 14.3.2014 r., II FSK 848/12, Legalis). Druga linia orzecznicza pozwala na uwzględnienie odsetek w kosztach uzyskania przychodu ze sprzedaży nieruchomości przez osoby nieprowadzące działalności gospodarczej. W celu uniknięcia ryzyka zakwestionowania rozliczenia podatku przydatna będzie  indywidualna interpretacja podatkowa. W sporządzeniu wniosku o uzyskanie takiej interpretacji pomocny może być doradca podatkowy, który przeanalizuje także inne aspekty zbycia nieruchomości.

Opublikowane w

Skutki zgody sądu na czynność, która przekracza zwykły zarząd nieruchomością – Postanowienie SR W-wa Mokotów z 9 czerwca 2022 r., I Ns 614/21

Do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Zgoda na czynność przekraczającą zwykły zarząd  stanowi akt wewnętrzny współwłaścicieli, którzy podejmując decyzję o dokonaniu czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu, składają stosowne oświadczenie woli. Nie może być udzielona ex post. Co do zasady forma udzielenia zgody jest dowolna. Skutki dokonania czynności przekraczającej zwykły zarząd bez zgody wszystkich współwłaścicieli zależą od tego, jaka czynność została w ten sposób zrealizowana: prawna, faktyczna czy urzędowa.

W razie braku zgody wszystkich współwłaścicieli o dokonaniu czynności przekraczającej zwykły zarząd może rozstrzygnąć sąd postanowieniem o wyrażeniu zgody na dokonanie czynności przekraczającej zakres zarządu zwykłego lub na rozporządzenie. Postępowanie sądowe w tym przedmiocie wszczyna się na wniosek współwłaścicieli, których udziały wynoszą co najmniej połowę.

Niestety przepisy prawa nie określają wyraźnie, jakie skutki wywołuje takie orzeczenie sądu. W judykaturze trafnie przyjmuje się, że w treści postanowienia sąd wskazuje konkretne działanie, do którego daje tytuł, a ponadto określa jego faktyczne i prawne ramy. Ponadto, orzecznictwo wskazuje, że  w wyniku rozstrzygnięcia (zezwolenia) sądu wskazanej czynności zarządu dokonują upoważnieni współwłaściciele. Jeśli dotyczy to czynności prawnej, dokonują jej oni we własnym imieniu, ale na rachunek pozostałych, niedziałających współwłaścicieli.

Sąd orzeka, mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli. Zamierzona czynność zarządu nie może również prowadzić do pokrzywdzenia niektórych ze współwłaścicieli. (komentarz do art. 199 k.c., red. E. Gniewek 2017, Legalis i powołana tam literatura przedmiotu).

Artykuł 199 k.c. nie reguluje jednoznacznie skutków orzeczenia sądu, co może rodzić problemy praktyczne dotyczące tego, kto i na jakich zasadach ma uczestniczyć w czynności objętej zgodą i jak zabezpieczyć interes osób niebiorących udziału w czynności. Regulacja ta mogłaby i powinna być bardziej precyzyjna.

 

Artykuł ma charakter popularyzatorski i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie. Autorka nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie treści wpisu. W celu uzyskania indywidualnej pomocy prawnej proszę o kontakt telefoniczny lub e-mailowy.