Czy możliwe są mediacje administracyjne?

Wiele osób zastanawia się nad tym, czy sprawy administracyjne można kierować do mediacji? Aby odpowiedzieć na pytanie postawione w tytule wpisu w zasadzie wystarczyłoby zacytować stosowny przepis Kodeksu Postępowania Administracyjnego. W najszerszej wersji odpowiedź obejmowałaby zakres przedmiotowy działania administracji, pojęcie sprawy administracyjnej i zdolności mediacyjnej,  a także mierników kontroli obowiązujących w administracji, czy odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Odpowiedź pośrednia została udostępniona (dawno temu) na stronach rządowych.

Mianowicie, według informacji opublikowanych na stronach rządowych (https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/mediacje-jako-alternatywna-forma-rozwiazywania-sporow-przez-przedsiebiorcow):

„Mediacje w sprawach administracyjnych

(…)

  • W KPA rozszerzono zakres ogólnej zasady polubownego rozstrzygania kwestii spornych wyrażonej w art. 13. Aktualnie zasada ta nakłada na organ administracji obowiązek dążenia do polubownego rozwiązywania kwestii spornych. W szczególności  chodzi tu o nakłanianie stron o spornych interesach do zawarcia ugody np. poprzez skorzystanie z mediacji przedsądowej. Istota mediacji administracyjnej nie dotyczy tylko sporu między stronami czy sporu między organem a stroną, lecz przede wszystkim służy wyważeniu interesu społecznego i interesu obywateli. Co do zasady mediacja ma pomóc w wypracowaniu takiego rozwiązania sprawy administracyjnej, z którym strony postępowania zgadzają się.
  • (…)
  • Dzięki odpowiedniej zmianie przepisów w ustawie o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych zawarcie ugody nie może stanowić podstawy do zarzutu naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Od 2020 r. wyłączenie to będzie dotyczyło każdego przypadku wiążącej ugody, a więc także ugody administracyjnej.
  • Od 2020 r. na podstawie przepisów ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia obciążeń regulacyjnych pojawi się nowa możliwość zakończenia sprawy administracyjnej, która toczy się na skutek odwołania od decyzji przed Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Organ i strona postępowania będą mogli zawrzeć  ugodę w przedmiocie ustaleń co do sposobu załatwienia sprawy.
  • W nowym Prawie zamówień publicznych chcielibyśmy, aby zamawiający i wykonawca, zanim wdają się w spór sądowy, również podjęli próbę ugodowego załatwienia sporu.”

Ponadto, w tych sprawach, w których koszty dochodzenia należności cywilnoprawnych przewyższają wartość przedmiotu sporu oraz obciążonych ryzykiem przegranej Skarbu Państwa, ugody są dopuszczalne. Każdorazowo ich zawarcie zależy jednak od analizy konkretnej sprawy. Podając za cyt. już informacjami pochodzącymi ze stron rządowych, teoretycznie:

„Nowelizacja ustawy o finansach publicznych oraz wprowadzenie pozytywnych przesłanek zawarcia ugody przez jednostki sektora finansów publicznych. W myśl nowych przepisów od 1 czerwca 2017 r. w przypadku sporu o należności cywilnoprawne, jednostki sektora finansów publicznych powinny dokonywać oceny skutków zawarcia ugody (art. 54a). W ocenie uwzględnia się prawdopodobny wynik postępowania sądowego albo arbitrażowego, biorąc pod uwagę zasadność spornych żądań, możliwość ich zaspokojenia oraz przewidywany czas trwania postępowania oraz jego koszty. W ciągu pierwszego roku obowiązywania liczba ugód zawieranych przy udziale PGRP podwoił się. Równocześnie nowelizacja ustawy o dyscyplinie finansów publicznych wprowadziła przepis przeciwdziałający obawom urzędnika (awersja do ryzyka tłumaczona mityczną obawą przed naruszeniem dyscypliny), gdzie wprost napisano, że zawarcie ugody zgodnie z przepisami prawa nie stanowi naruszenia dyscypliny finansów publicznych.”

Na koniec tylko dodam, że NSA wyrokiem z 11.12.2019 r., I OSK 3132/18, orzekł: „Zaniechanie przeprowadzenia rozprawy (jeśli nie jest ona obowiązkowa), czy niezachęcanie stron do zawarcia ugody, nie może być uznane za naruszenie art. 13 § 1 lub 2 k.p.a. mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy”.

Komentując i podsumowując powyższe informacje, mediacje administracyjne nie dotyczą wszystkich postępowań, ale jedynie tych w których występują strony o sprzecznych interesach. Sprawa zakończona ugodą mediacyjną (aktem stron postępowania administracyjnego) różni się tym od postępowań administracyjnych, że organ nie wydaje decyzji administracyjnej, aby sprawę zakończyć. Ponadto, za brak mediacji organy nie ponoszą odpowiedzialności, gdyż art. 13 kpa jest jedynie normą kierunkową, której niewykonanie nie jest obarczone realnymi sankcjami. Mediacje z udziałem organów administracji możliwe są w zakresie stosunków cywilnoprawnych, których stroną są organy administracji.

 

Wpis nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie. Wpis jest wyrazem osobistych przekonań autorki. Autorka nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie treści wpisu. W celu uzyskania indywidualnej pomocy prawnej, proszę o kontakt telefoniczny lub mailowy.

Akcja PIT-2023

Już tylko do końca miesiąca można rozliczyć PIT za 2023 r. W związku ze zbliżającym się upływem terminu na rozliczenie i zapłacenie podatku dochodowego od osób fizycznych, zapraszam wszystkich, którym zeznania podatkowe sprawiają trudność, w szczególności osoby osiągające przychody ze źródeł położonych za granicą (dochody zagraniczne), marynarzy, osoby rozliczające ulgi, jak również klientów, którzy sprzedali nieruchomości w zeszłym roku.

Warto przypomnieć osobom, które samodzielnie prowadzą uproszczone księgi podatkowe, a korzystały z przerwy w wykonywaniu działalności gospodarczej, że termin rozliczenia PIT-28 w tym roku jest zrównany z innymi PIT-ami w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-36, PIT-37, PIT-38 i PIT-39).

Zachęcam do udziału w konsultacjach stacjonarnie lub zdalnie oraz uzyskania pomocy w wypełnieniu formularzy podatkowych i wyliczeniu podatku, zwłaszcza w bardziej skomplikowanych stanach faktycznych. Pomoc doradcy podatkowego pozwala bowiem obniżyć ryzyko związane z nieprawidłowym zadeklarowaniem podatku oraz wpłatą podatku w niewłaściwej wysokości.

W tym miesiącu Kancelaria pracuje do 26 kwietnia. Warto więc wcześniej zarezerwować dogodny termin spotkania i nie czekać do ostatniej chwili, jeśli Państwa zeznanie wymaga dłuższych obliczeń albo jest nietypowe.

Przypominam też o możliwości występowania o interpretacje podatkowe z pomocą doradcy podatkowego w celu wykluczenia ryzyka błędu w niejednoznacznych stanach faktycznych i prawnych.

PIT od umorzenia kredytu hipotecznego

Jeszcze tylko rok na skorzystanie z zaniechania poboru PIT pozostał kredytobiorcom negocjującym z bankiem umorzenie kredytu po przewalutowaniu go z CHF. Co do zasady umorzenie kredytu generuje przychód podatkowy. Gdy jednak zostaną spełnione przesłanki określone w rozporządzeniu, nie płaci się podatku dochodowego. Znaczna trudność w skorzystaniu z dobrodziejstwa rozporządzenia wynika z tego, że przesłanki zaniechania poboru nie są precyzyjne, a orzeczenia organów podatkowych w podobnych stanach faktycznych niejednolite. Wymusza to występowanie przez podatników o interpretacje podatkowe. Podatnicy często obawiają się, że nie zdążą uzyskać interpretacji podatkowej przed podpisaniem ugody z bankiem, ponieważ terminy na zawarcie ugody wyznaczane przez banki są krótkie, a na interpretacje podatkowe czeka się od 2,3 do 6 miesięcy. Jeśli jednak kredyt frankowy jest sporny i trwa postępowanie sądowe w jego sprawie, to podatnik może złożyć wniosek o zawieszenie takiego postępowania. Jeśli bank przychyli się do tego wniosku, postępowanie może ulec zawieszeniu. Po uzyskaniu interpretacji nie wykluczone, że bank zgodzi się na powrót do rozmów o ugodzie, gdyż co do zasady jest ona korzystniejsza dla banku niż kontynuowanie procesu i znaczne ryzyko przegranej.

 

Wpis ma charakter popularyzatorski i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie. Z uwagi na możliwe zróżnicowanie stanów faktycznych autorka nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie treści wpisu. W celu uzyskania indywidualnej porady prawnej proszę o kontakt telefoniczny lub mailowy.

Dlaczego branża IT powinna korzystać z usług doradców podatkowych?

W związku z doniesieniami medialnymi o tym, że kontrole skarbówki mają się skupić na branży IT, rodzą się pytania o to, jak zawczasu zmniejszyć ryzyko związane z domiarem podatku lub sankcjami w przypadku wystąpienia nieprawidłowości w rozliczeniach podatkowych. Fiskus pod lupę brać ma szczególnie zasadność zastosowania autorskich kosztów uzyskania przychodów oraz zasadność wyboru formy prawnej opodatkowania ryczałtem. Również w kwestii kosztów prowadzenia działalności w postaci home office organy podatkowe w praktyce mogą kierować się fiskalizmem.

Podkreślenia wymaga, że przepisy prawa podatkowego często nie są jednoznaczne. Zatem mimo braku woli ich naruszenia, w praktyce może wystąpić niezgodność rozliczenia podatkowego z prawem podatkowym, zwłaszcza że interpretacji przepisów dokonują organy podatkowe.

Co daje współpraca z doradcą podatkowym:

1. zdefiniowanie obszarów działalności regulowanych przez niejednoznaczne przepisy;

2. wystąpienie o wiążące organ interpretacje podatkowe w kwestiach budzących wątpliwości, zanim dojdzie do rozliczenia;

3. zweryfikowanie prawidłowości rozliczenia, zanim uczyni to organ podatkowy;

4. wszechstronna weryfikacja należytej staranności przedsiębiorcy (pracownika) w kontekście właściwych jego działalności ryzyk prawnych;

5. szeroka informacja na temat formy opodatkowania, kosztów uzyskania przychodu, możliwych uproszczeń w rozliczeniach oraz ulg dla branży IT;

6. zmniejszenie ryzyka odpowiedzialności za naruszenie prawa poprzez powierzenie prowadzenia spraw podatkowych doradcy podatkowemu;

7. reprezentacja w trakcie kontroli oraz postępowania podatkowego umożliwiająca realizację prawa podatnika do czynnego udziału w kontroli/ postępowaniu podatkowym oraz interpretacji niejasnych przepisów na korzyść podatnika;

8. oszczędność czasu i pieniędzy poprzez brak konieczności uczestniczenia w ewentualnych dalszych postępowaniach podatkowych wynikających z profiskalnej wykładni prawa podatkowego przez organy podatkowe.

 

Wpis ma charakter popularyzatorski i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. Autorka nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie treści wpisu. W celu uzyskania pomocy prawnej w konkretnej sprawie, proszę o kontakt telefoniczny lub mailowy.

Rewolucyjny wyrok w sprawie podatku od obiektów lub urządzeń budowlanych – do kiedy szansa na wznowienie postępowań?

Wyrokiem z 4 lipca 2023 r. (SK 14/21) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że definicja legalna obiektu budowlanego z uwagi na brak precyzyjnego wskazania, co jest obiektem budowlanym w rozumieniu prawa podatkowego, jest sprzeczna z art. 217 Konstytucji.
Wyrok ten ma znaczenie dla osób, które prowadzą działalność gospodarczą.
Zmian legislacyjnych należy się spodziewać w terminie 18 miesięcy od ogłoszenia wyroku. Ze względu na doniosłość regulacji, ustawodawca nie zrezygnuje z opodatkowania budowli. Przynosi ono bowiem znaczne wpływy do budżetu. Z uwagi na to, że mamy do czynienia z podatkiem quasi katastralnym ad valorem 2% od niezamortyzowanej wartości początkowej obiektu, danina, którą należy odprowadzić do budżetu w okresie 20 lat sięga 40% wartości początkowej obiektu.

Nie każdy jednak od razu po ogłoszeniu wyroku TK złożył wniosek o wznowienie postępowania. Z uwagi na możliwą dużą wartość podatku spornego, warto powołać się na linię orzeczniczą, popartą doktrynalnie, dopuszczającą, w przypadku odroczonego wejścia w życie wyroku, złożenie wniosku o wznowienie postępowania w terminie 1 miesiąca od upływu terminu utraty mocy obowiązującej definicji budowli, czyli do stycznia 2025 r. Na dzień dzisiejszy nie wiadomo jednak dokładnie, jak zachowają się organy.

 

Wpis ma charakter popularyzatorski i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie. Autorka nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie treści wpisu. W celu uzyskania indywidualnej pomocy prawnej, proszę o kontakt telefoniczny lub mailowy.

 

 

WYROK TSUE z 15.06.2023 wynagrodzenie za korzystanie z kapitału, wstrzymanie spłaty kredytu walutowego

Korzystny dla frankowiczów wyrok w sprawie C‑520/21 powtarza w zasadzie opinię z 16 lutego 2023 r. rzecznika generalnego TSUE A. M. Collinsa. Zdaniem trybunału, w następstwie uznania umowy kredytu hipotecznego za nieważną ze względu na nieuczciwe warunki, konsumenci mogą dochodzić od banków roszczeń wykraczających poza zwrot świadczeń pieniężnych. Takiego uprawnienia nie mają zaś banki. Ponadto, zdaniem trybunału Sądy powinny stosować zabezpieczenie roszczeń w postaci zawieszenia spłaty kredytu, aby konsument nie musiał występować z kolejnym powództwem o zwrot nadpłaconych kwot.

Wpis ma charakter popularyzatorski i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie. Autorka nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie treści wpisu. W celu uzyskania indywidualnej porady prawnej proszę o kontakt telefoniczny lub mailowy.

Planowane zmiany w zagospodarowaniu przestrzennym

W sejmie procedowany jest projekt zmian w przepisach o zagospodarowaniu przestrzennym około 50 ustaw w ramach Krajowego Planu Odbudowy. Nowelizacja ma ułatwić realizację inwestycji i stymulować obniżenie cen nieruchomości mieszkalnych. Najważniejsze zmiany dotyczą tego, że nie będzie warunków zabudowy wydawanych na czas nieokreślony. Mają one być ważne tylko przez pięć lat. Projekt przewiduje utworzenie Rejestru Urbanistycznego w celu lepszego dostępu do informacji. Nowością również ma być wprowadzenie planu ogólnego, który zastąpi studium. Plan ogólny ma być prostszy i nie zawierać niepotrzebnych treści informacyjnych.

 

Wpis ma charakter popularyzatorski i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie. Autorka nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie treści wpisu. W celu uzyskania indywidualnej porady prawnej proszę o kontakt telefoniczny lub mailowy.

Przedawnienie podatkowe a covid

Wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenia biegu terminów podatkowych możliwe jest na korzyść podatników, gdyż m.in. intencją ustawodawcy było, aby wstrzymanie rozpoczęcia lub zawieszenie biegu terminów zapewniło obywatelom ochronę podczas pandemii.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów rozstrzygnął rozbieżności pojawiające się w orzecznictwie na korzyść podatników orzekając, że nieobowiązujący już przepis ustawy covidowej nie dotyczył wstrzymania rozpoczęcia i zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Uchwała NSA została podjęta 27 marca 2023 r., I FPS 2/22, a jej uzasadnienie sporządzone w kwietniu br.

W sprawie kasacyjnej przed NSA uczestniczył Rzecznik Praw Obywatelskich, który potwierdził prawidłowość właśnie takiego poglądu, powszechnie popieranego przez doradców podatkowych.

 

Wpis ma charakter popularyzatorski i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie. Autorka nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie treści wpisu. W celu uzyskania pomocy prawnej w indywidualnej sprawie proszę o kontakt telefoniczny lub mailowy.

Korzystna dla dłużników uchwała Sądu Najwyższego – hipoteka na nieruchomości osoby trzeciej

Zgodnie z uchwałą 7 sędziów SN w sprawie III CZP 11/22, umorzenie wierzytelności w ramach oddłużenia przy upadłości konsumenckiej skutkuje wygaśnięciem hipoteki na nieruchomości stanowiącej własność osoby trzeciej, ustanowionej na zabezpieczenie tej wierzytelności.

Uchwała nie dotyczy hipoteki na nieruchomości należącej do dłużnika. W naturalny sposób, za sprawą uchwały, ten drugi sposób zabezpieczenia wierzytelności może więc zyskać popularność, jako bardziej bezpieczny dla wierzyciela.

 

Wpis ma charakter popularyzatorski i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie. Autorka nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie treści wpisu. W celu uzyskania indywidualnej porady prawnej proszę o kontakt telefoniczny lub mailowy.

Uproszczenia w sprzedaży gruntów leśnych – planowane zmiany

Trwają prace legislacyjne nad licznymi zmianami w ustawie o lasach. Zmiany te mają na celu uproszczenie obrotu działkami leśnymi. Niektóre proponowane rozwiązania budzą jednak niepokój.

Obecnie sprzedaż działki leśnej wymaga uzyskania w starostwie zaświadczenia, czy grunt jest objęty planem urządzenia lasu. Po zmianach wystarczy oświadczenie sprzedającego składane pod rygorem odpowiedzialności karnej. Wadliwość oświadczenia miałaby prowadzić do nieważności umowy sprzedaży. Takie rozwiązanie prawne stwarza jednak ryzyko dla bezpieczeństwa obrotu prawnego polegające na tym, że pod rządami ustawy w nowym brzmieniu mogłoby dojść zapłaty ceny sprzedaży, pomimo że nie doszłoby do przeniesienia własności nieruchomości na nabywcę. W takiej sytuacji nie zawsze możliwe byłoby odzyskanie pieniędzy zapłaconych tytułem ceny sprzedaży wynikającej z nieważnej umowy.

Dlatego też konieczne są dalsze dyskusje co do przyszłego kształtu ustawy, aby ostateczna jej wersja nie tylko upraszczała obecnie obowiązujące przepisy, ale też zapewniała bezpieczeństwo obrotu prawnego.

 

Wpis ma charakter popularyzatorski i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie. Autorka nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie treści wpisu. W celu uzyskania indywidualnej porady prawnej proszę o kontakt telefoniczny lub mailowy.