Czy odmowę przeliczenia emerytury można zaskarżyć do Sądu?

Część emerytów ma prawo domagać się przeliczenia emerytury bez pomniejszania jej o pobrane wcześniej świadczenia, a odmowa ZUS może być skutecznie zaskarżona do sądu. Po wyrokach Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza 140/20 sądy wielokrotnie rozpatrywały sprawy sporne z ZUS w sprawach odmowy przeliczenia emerytury. Z reguły ZUS odmawia przeliczenia, powołując się na własne „interpretacje” warunków lub na wąskie rozumienie skutków wyroków TK, sądy natomiast często uznają takie odmowy za bezpodstawne i zobowiązują ZUS do przeliczenia świadczenia.

Kogo dotyczy wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 140/20 z 4 czerwca 2024 r.? Wyrok dotyczy osób, które pobierały wcześniejszą emeryturę (np. z tytułu pracy w szczególnych warunkach, nauczycielską, pomostową, górniczą, itp.) i które złożyły wniosek o tę wcześniejszą emeryturę przed 6 czerwca 2012 r. Chodzi o sytuację, w której później – po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego – ZUS pomniejszył ich emeryturę powszechną o kwoty wcześniej pobranych świadczeń. Trybunał uznał, że to pomniejszenie było niezgodne z Konstytucją dla osób, które:

1. Złożyły wniosek o wcześniejszą emeryturę przed 6 czerwca 2012 r.

(bo wtedy nie mogły przewidzieć, że prawo się zmieni i ich przyszła emerytura zostanie obniżona)

2. Pobierały tę wcześniejszą emeryturę na podstawie przepisów wymienionych w art. 25 ust. 1b ustawy o FUS

3. Osiągnęły powszechny wiek emerytalny po 31 grudnia 2012 r.

czyli już po wejściu w życie nowelizacji, która wprowadziła pomniejszenie.

Co Trybunał uznał za niekonstytucyjne?

Trybunał stwierdził, że:

„Art. 25 ust. 1b (…) w zakresie, w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek (…) przed 6 czerwca 2012 r., jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji.”

Czyli: nie można było obniżać emerytury powszechnej osobom, które podjęły decyzję o wcześniejszej emeryturze zanim w ogóle pojawił się przepis o pomniejszeniu.

Trybunał uznał, że:

1. Państwo nie może zmieniać zasad wstecz

Osoby, które przeszły na wcześniejszą emeryturę przed 6 czerwca 2012 r., nie mogły przewidzieć, że ich przyszła emerytura powszechna zostanie obniżona.

2. Naruszono zasadę zaufania do państwa

Ludzie podejmowali decyzję w określonym stanie prawnym, a później zostali zaskoczeni negatywną zmianą.

3. Naruszono prawo do zabezpieczenia społecznego

Bo obniżono świadczenie, które miało być wypłacane po osiągnięciu wieku emerytalnego.

To jest analogiczna sytuacja do słynnego wyroku P 20/16 (kobiety z rocznika 1953), ale SK 140/20 dotyczy szerszej grupy – także mężczyzn i innych roczników, o ile spełniają powyższe warunki.

Co daje ten wyrok?

Osoby spełniające warunki mogą:

  • żądać ponownego przeliczenia emerytury powszechnej,
  • żądać wyrównania za okres wstecz,
  • powołać się na wyrok TK w postępowaniu przed ZUS lub sądem.

 

Aktualnie trwają prace legislacyjne nad projektem ustawy, która miałaby umożliwić systemowe rozwiązanie problemu. Na dzień dzisiejszy proponowane unormowania nie są tak korzystne jak wyroki sądów dla emerytów. Ostateczny kształt ustawy nie jest jeszcze znany.

 

Wpis ma charakter ogólny, popularyzatorski i nie stanowi porady w konkretnej sprawie. Dlatego autor nie podnosi odpowiedzialności za wykorzystanie treści wpisu. W celu uzyskania indywidualnej pomocy prawnej proszę o kontakt telefoniczny lub emailowy.

Kiedy organ administracji wykonuje decyzję?

Wykonanie decyzji administracyjnej może odbywać się w różny sposób, m.in. poprzez działanie organu na przykład polegające na wypłacie pieniędzy.

Decyzja zgodna z żądaniem strony podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania. Natomiast zgodnie z art. 130 par. 1 kpa co do zasady wniesienie odwołania wstrzymuje wykonanie decyzji.

W oparciu o Kodeks postępowania administracyjnego decyzja wykonalna, to taka, która da się wykonać, czyli przede wszystkim ostateczna (od której nie służy odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy).

Zatem jeśli decyzję wydał organ II instancji lub była zgodna z żądaniem strony to powinna ona zostać wykonana od razu. Ponadto, decyzje które nie są natychmiast wykonalne z mocy ustawy mogą zostać wykonane poprzez nadanie im rygoru natychmiastowej wykonalności. Jest to jednak przede wszystkim dolegliwość dla osób, które mają zadłużenie z tytułów publicznoprawnych, jak opłaty.

 

Wpis ma charakter popularyzatorski i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie. W związku z tym autorka nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie treści wpisu. W celu uzyskania indywidualnej pomocy prawnej proszę o kontakt telefoniczny lub mailowy.

Rewolucyjny wyrok w sprawie podatku od obiektów lub urządzeń budowlanych – do kiedy szansa na wznowienie postępowań?

Wyrokiem z 4 lipca 2023 r. (SK 14/21) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że definicja legalna obiektu budowlanego z uwagi na brak precyzyjnego wskazania, co jest obiektem budowlanym w rozumieniu prawa podatkowego, jest sprzeczna z art. 217 Konstytucji.
Wyrok ten ma znaczenie dla osób, które prowadzą działalność gospodarczą.
Zmian legislacyjnych należy się spodziewać w terminie 18 miesięcy od ogłoszenia wyroku. Ze względu na doniosłość regulacji, ustawodawca nie zrezygnuje z opodatkowania budowli. Przynosi ono bowiem znaczne wpływy do budżetu. Z uwagi na to, że mamy do czynienia z podatkiem quasi katastralnym ad valorem 2% od niezamortyzowanej wartości początkowej obiektu, danina, którą należy odprowadzić do budżetu w okresie 20 lat sięga 40% wartości początkowej obiektu.

Nie każdy jednak od razu po ogłoszeniu wyroku TK złożył wniosek o wznowienie postępowania. Z uwagi na możliwą dużą wartość podatku spornego, warto powołać się na linię orzeczniczą, popartą doktrynalnie, dopuszczającą, w przypadku odroczonego wejścia w życie wyroku, złożenie wniosku o wznowienie postępowania w terminie 1 miesiąca od upływu terminu utraty mocy obowiązującej definicji budowli, czyli do stycznia 2025 r. Na dzień dzisiejszy nie wiadomo jednak dokładnie, jak zachowają się organy.

 

Wpis ma charakter popularyzatorski i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie. Autorka nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie treści wpisu. W celu uzyskania indywidualnej pomocy prawnej, proszę o kontakt telefoniczny lub mailowy.

 

 

Brak podstawy do blokady rachunku bankowego przez skarbówkę

Co do zasady organy administracji publicznej działają (wykonują swoje kompetencje) na podstawie i w granicach prawa. Gwarantuje to konstytucja. Zasada wydawałoby się jest prosta. W praktyce przepisy prawa rzadko są na tyle jasne, by kompetencje organów administracji dało się precyzyjnie odczytać. Nie sprzyja to poprawnemu stosowaniu prawa. W stosowaniu prawa organom administracji nie pomagają także częste zmiany prawa. W konsekwencji w praktyce możemy mieć do czynienia z działaniem organów administracji z przekroczeniem kompetencji.

Największy sprzeciw budzi jednak sytuacja, w której organy administracji usiłują wywodzić swoje uprawnienia i obowiązki nie z konkretnych norm prawnych, ale z norm, których istnienie wywodzą z innych norm, w oparciu o zasadę fałszywie pojmowanej słuszności.

Takim praktykom sprzeciwiają się sądy administracyjne, o ile poszkodowanym nie zabraknie determinacji w dochodzeniu swoich praw i skierują skargę do Sądu administracyjnego. Na potwierdzenie tego, że warto czasem podjąć takie kroki można przytoczyć:

Wyrok WSA w Warszawie z 21 października 2022 r., sygn.akt III SA/Wa 2206

Sąd administracyjny w Warszawie potwierdził, że od 07 lipca 2022 r. nie ma podstawy do blokowania rachunków bankowych przez Naczelników Urzędów Skarbowych w oparciu rozporządzenia wydane na podstawie art. 119zma Ordynacji podatkowej (w związku z jego uchyleniem) i niewydaniem nowych rozporządzeń na podstawie art. 11b ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej.

Wpis ma charakter popularyzatorski i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie. Autorka nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie treści wpisu. W celu uzyskania indywidualnej porady prawnej, proszę o kontakt telefoniczny lub mailowy.