Czy odmowę przeliczenia emerytury można zaskarżyć do Sądu?

Część emerytów ma prawo domagać się przeliczenia emerytury bez pomniejszania jej o pobrane wcześniej świadczenia, a odmowa ZUS może być skutecznie zaskarżona do sądu. Po wyrokach Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza 140/20 sądy wielokrotnie rozpatrywały sprawy sporne z ZUS w sprawach odmowy przeliczenia emerytury. Z reguły ZUS odmawia przeliczenia, powołując się na własne „interpretacje” warunków lub na wąskie rozumienie skutków wyroków TK, sądy natomiast często uznają takie odmowy za bezpodstawne i zobowiązują ZUS do przeliczenia świadczenia.

Kogo dotyczy wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 140/20 z 4 czerwca 2024 r.? Wyrok dotyczy osób, które pobierały wcześniejszą emeryturę (np. z tytułu pracy w szczególnych warunkach, nauczycielską, pomostową, górniczą, itp.) i które złożyły wniosek o tę wcześniejszą emeryturę przed 6 czerwca 2012 r. Chodzi o sytuację, w której później – po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego – ZUS pomniejszył ich emeryturę powszechną o kwoty wcześniej pobranych świadczeń. Trybunał uznał, że to pomniejszenie było niezgodne z Konstytucją dla osób, które:

1. Złożyły wniosek o wcześniejszą emeryturę przed 6 czerwca 2012 r.

(bo wtedy nie mogły przewidzieć, że prawo się zmieni i ich przyszła emerytura zostanie obniżona)

2. Pobierały tę wcześniejszą emeryturę na podstawie przepisów wymienionych w art. 25 ust. 1b ustawy o FUS

3. Osiągnęły powszechny wiek emerytalny po 31 grudnia 2012 r.

czyli już po wejściu w życie nowelizacji, która wprowadziła pomniejszenie.

Co Trybunał uznał za niekonstytucyjne?

Trybunał stwierdził, że:

„Art. 25 ust. 1b (…) w zakresie, w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek (…) przed 6 czerwca 2012 r., jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji.”

Czyli: nie można było obniżać emerytury powszechnej osobom, które podjęły decyzję o wcześniejszej emeryturze zanim w ogóle pojawił się przepis o pomniejszeniu.

Trybunał uznał, że:

1. Państwo nie może zmieniać zasad wstecz

Osoby, które przeszły na wcześniejszą emeryturę przed 6 czerwca 2012 r., nie mogły przewidzieć, że ich przyszła emerytura powszechna zostanie obniżona.

2. Naruszono zasadę zaufania do państwa

Ludzie podejmowali decyzję w określonym stanie prawnym, a później zostali zaskoczeni negatywną zmianą.

3. Naruszono prawo do zabezpieczenia społecznego

Bo obniżono świadczenie, które miało być wypłacane po osiągnięciu wieku emerytalnego.

To jest analogiczna sytuacja do słynnego wyroku P 20/16 (kobiety z rocznika 1953), ale SK 140/20 dotyczy szerszej grupy – także mężczyzn i innych roczników, o ile spełniają powyższe warunki.

Co daje ten wyrok?

Osoby spełniające warunki mogą:

żądać ponownego przeliczenia emerytury powszechnej,
żądać wyrównania za okres wstecz,
powołać się na wyrok TK w postępowaniu przed ZUS lub sądem.

Aktualnie trwają prace legislacyjne nad projektem ustawy, która miałaby umożliwić systemowe rozwiązanie problemu. Na dzień dzisiejszy proponowane unormowania nie są tak korzystne jak wyroki sądów dla emerytów. Ostateczny kształt ustawy nie jest jeszcze znany.

Wpis ma charakter ogólny, popularyzatorski i nie stanowi porady w konkretnej sprawie. Dlatego autor nie podnosi odpowiedzialności za wykorzystanie treści wpisu. W celu uzyskania indywidualnej pomocy prawnej proszę o kontakt telefoniczny lub emailowy.

8 grudnia, 20258 grudnia, 2025

Kolejna wygrana sprawa dotycząca odwołania od decyzji zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności

Z przyjemnością informuję o kolejnym pozytywnym rozstrzygnięciu w sprawie odwołania od decyzji wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, które zapadło dzięki pomocy prawnej świadczonej przez Mec. Agnieszkę Zając.

Po raz kolejny udało się doprowadzić do zmiany decyzji wydanej wobec klienta na jego korzyść.

Zatrudnienie osób niepełnosprawnych może nieść ze sobą wiele pozytywnych konsekwencji. Prawidłowe orzeczenia o niepełnosprawności zapewniają pracownikom stabilność zatrudnienia oraz możliwość korzystania z przysługujących im uprawnień. Z drugiej strony korzyści finansowe pracodawców polegają na dostępie do ulg i dofinansowań, które wspierają rozwój przedsiębiorstwa. Dodatkowo, społeczna odpowiedzialność biznesu i wspieranie osób z niepełnosprawnościami wzmacnia reputację przedsiębiorcy na rynku.

Jeżeli są Państwo pracodawcami zainteresowanymi zapewnieniem swoim pracownikom właściwego wsparcia oraz korzystaniem z przewidzianych prawem rozwiązań, zapraszam do kontaktu.

Wpis ma charakter ogólny, popularyzatorski i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie. W związku z tym autor nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie treści wpisu. W celu uzyskania indywidualnej porady prawnej proszę o kontakt telefoniczny lub emailowy.

6 sierpnia, 20246 sierpnia, 2024

Kiedy organ administracji wykonuje decyzję?

Wykonanie decyzji administracyjnej może odbywać się w różny sposób, m.in. poprzez działanie organu na przykład polegające na wypłacie pieniędzy.

Decyzja zgodna z żądaniem strony podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania. Natomiast zgodnie z art. 130 par. 1 kpa co do zasady wniesienie odwołania wstrzymuje wykonanie decyzji.

W oparciu o Kodeks postępowania administracyjnego decyzja wykonalna, to taka, która da się wykonać, czyli przede wszystkim ostateczna (od której nie służy odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy).

Zatem jeśli decyzję wydał organ II instancji lub była zgodna z żądaniem strony to powinna ona zostać wykonana od razu. Ponadto, decyzje które nie są natychmiast wykonalne z mocy ustawy mogą zostać wykonane poprzez nadanie im rygoru natychmiastowej wykonalności. Jest to jednak przede wszystkim dolegliwość dla osób, które mają zadłużenie z tytułów publicznoprawnych, jak opłaty.

Wpis ma charakter popularyzatorski i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie. W związku z tym autorka nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie treści wpisu. W celu uzyskania indywidualnej pomocy prawnej proszę o kontakt telefoniczny lub mailowy.