Miesiąc: lipiec 2026

Opublikowane w

Czy odmowę przeliczenia emerytury można zaskarżyć do Sądu?

Część emerytów ma prawo domagać się przeliczenia emerytury bez pomniejszania jej o pobrane wcześniej świadczenia, a odmowa ZUS może być skutecznie zaskarżona do sądu. Po wyrokach Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza 140/20 sądy wielokrotnie rozpatrywały sprawy sporne z ZUS w sprawach odmowy przeliczenia emerytury. Z reguły ZUS odmawia przeliczenia, powołując się na własne „interpretacje” warunków lub na wąskie rozumienie skutków wyroków TK, sądy natomiast często uznają takie odmowy za bezpodstawne i zobowiązują ZUS do przeliczenia świadczenia.

Kogo dotyczy wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 140/20 z 4 czerwca 2024 r.? Wyrok dotyczy osób, które pobierały wcześniejszą emeryturę (np. z tytułu pracy w szczególnych warunkach, nauczycielską, pomostową, górniczą, itp.) i które złożyły wniosek o tę wcześniejszą emeryturę przed 6 czerwca 2012 r. Chodzi o sytuację, w której później – po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego – ZUS pomniejszył ich emeryturę powszechną o kwoty wcześniej pobranych świadczeń. Trybunał uznał, że to pomniejszenie było niezgodne z Konstytucją dla osób, które:

1. Złożyły wniosek o wcześniejszą emeryturę przed 6 czerwca 2012 r.

(bo wtedy nie mogły przewidzieć, że prawo się zmieni i ich przyszła emerytura zostanie obniżona)

2. Pobierały tę wcześniejszą emeryturę na podstawie przepisów wymienionych w art. 25 ust. 1b ustawy o FUS

3. Osiągnęły powszechny wiek emerytalny po 31 grudnia 2012 r.

czyli już po wejściu w życie nowelizacji, która wprowadziła pomniejszenie.

Co Trybunał uznał za niekonstytucyjne?

Trybunał stwierdził, że:

„Art. 25 ust. 1b (…) w zakresie, w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek (…) przed 6 czerwca 2012 r., jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji.”

Czyli: nie można było obniżać emerytury powszechnej osobom, które podjęły decyzję o wcześniejszej emeryturze zanim w ogóle pojawił się przepis o pomniejszeniu.

Trybunał uznał, że:

1. Państwo nie może zmieniać zasad wstecz

Osoby, które przeszły na wcześniejszą emeryturę przed 6 czerwca 2012 r., nie mogły przewidzieć, że ich przyszła emerytura powszechna zostanie obniżona.

2. Naruszono zasadę zaufania do państwa

Ludzie podejmowali decyzję w określonym stanie prawnym, a później zostali zaskoczeni negatywną zmianą.

3. Naruszono prawo do zabezpieczenia społecznego

Bo obniżono świadczenie, które miało być wypłacane po osiągnięciu wieku emerytalnego.

To jest analogiczna sytuacja do słynnego wyroku P 20/16 (kobiety z rocznika 1953), ale SK 140/20 dotyczy szerszej grupy – także mężczyzn i innych roczników, o ile spełniają powyższe warunki.

Co daje ten wyrok?

Osoby spełniające warunki mogą:

  • żądać ponownego przeliczenia emerytury powszechnej,
  • żądać wyrównania za okres wstecz,
  • powołać się na wyrok TK w postępowaniu przed ZUS lub sądem.

 

Aktualnie trwają prace legislacyjne nad projektem ustawy, która miałaby umożliwić systemowe rozwiązanie problemu. Na dzień dzisiejszy proponowane unormowania nie są tak korzystne jak wyroki sądów dla emerytów. Ostateczny kształt ustawy nie jest jeszcze znany.

 

Wpis ma charakter ogólny, popularyzatorski i nie stanowi porady w konkretnej sprawie. Dlatego autor nie podnosi odpowiedzialności za wykorzystanie treści wpisu. W celu uzyskania indywidualnej pomocy prawnej proszę o kontakt telefoniczny lub emailowy.

Opublikowane w

Odszkodowania za wywłaszczenie

Wojewoda Pomorski zawiadomił obwieszczeniem z dnia 08 lipca 2026r., że w dniu 30 czerwca 2026 r. wydano decyzję nr WI‑V.747.1.23.2025.SM o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla przedsięwzięcia pn.:

„Budowa/przebudowa linii kolejowej nr 229 na odcinku Kartuzy – Sierakowice od km 40,918 do km 67,500 w ramach projektu: „Rewitalizacja linii kolejowej nr 229 na odcinku Kartuzy – Sierakowice wraz z ewentualną elektryfikacją”.

Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja ta otwiera drogę do otrzymania odszkodowania za wywłaszczenie. Poniżej kilka prostych wskazówek, co warto zrobić, aby uzyskać wyższe odszkodowanie:

1. Pilnuj terminu na odwołanie

W sprawach wywłaszczeniowych terminy są krótkie. Przegapienie terminu praktycznie zamyka drogę do podwyższenia odszkodowania.

2. Uzyskaj operat szacunkowy 

Kluczowe błędy najczęściej kryją się w operacie: niewłaściwe nieruchomości porównawcze, pominięcie potencjału inwestycyjnego, błędna klasyfikacja działki, nieaktualne ceny rynkowe

3. Zleć analizę operatu niezależnemu rzeczoznawcy lub prawnikowi

Profesjonalna analiza pozwala wykazać, że wycena jest wadliwa.

4. Oceń skutki częściowego wywłaszczenia

Jeżeli zabrano tylko część działki, pozostała część może: stracić wartość, stać się bezużyteczna, utracić dostęp do drogi. To rodzi dodatkowe roszczenia.

5. Zbierz dokumentację dotyczącą nieruchomości

Przydatne będą: wypisy i wyrysy, decyzje o warunkach zabudowy, dokumenty potwierdzające uzbrojenie, wcześniejsze wyceny.

Na koniec oceń opłacalność sporu

Nie każda sprawa ma sens: gdy różnica jest niewielka, gdy operat jest poprawny, gdy koszty sporu przewyższają korzyści. Ale gdy różnica jest duża — warto walczyć.

Decyzja obejmuje działki ewidencyjne położone w powiecie kartuskim:

Powiat kartuski, gmina Chmielno

Obręb 0004 Cieszenie 1/1, 1/5, 2, 3/4 (3), 4/3 (4/2), 5/6 (5/1), 5/8 (5/2), 5/9 (5/2), 6/3 (6/1), 6/5 (6/2), 6/6 (6/2), 7/6 (7/1), 7/7 (7/1), 7/2, 7/3, 8/1, 8/3 (8/2), 8/4 (8/2), 9/8 (9/1), 9/9 (9/1), 9/10 (9/1), 9/11 (9/1), 10/8 (10/7), 10/9 (10/7), 11, 16/10, 16/16 (16/11), 16/12, 112/3 (112/2), 112/4 (112/2), 114/10 (114/5), 114/11 (114/5), 125/1 (125), 126, 127, 128/1, 128/4, 129/3 (129/1), 130/3 (130/1), 134/1, 134/3, 134/9, 135/5 (135/1), 136/1, 139/1, 140/1, 140/2, 141/1, 141/4, 142/1, 143/1, 145/1, 147/1, 149/1, 151/1, 153/1, 157/1, 159/1, 162/1, 162/2, 163/1, 163/2, 165/1, 165/2, 167/1, 167/2, 169/1, 169/5 (169/4), 169/6 (169/4), 171/1, 171/3, 171/7 (171/4), 171/8 (171/4), 172, 173/6 (173/1), 173/2, 174/10 (174/2), 174/12 (174/5), 175/3 (175/2), 176/3 (176/2), 177/3 (177/2), 178/3 (178/2), 179/3 (179/2), 180/3 (180/2), 209/2, 211/1, 211/2, 212/3 (212/2), 212/4 (212/2), 213/3 (213/2), 213/4 (213/2), 214, 215/1 (215), 219/1 (219), 220/1, 222/12 (222/6), 222/14 (222/7), 222/16 (222/8), 222/18 (222/9), 222/19 (222/9), 222/10, 222/20 (222/11), 230/1 (230), 241/1, 245/1, 253, 282, 283, 240/3.

Obręb 0005 Garcz 79/3, 80, 81/1, 81/9 (81/3), 81/11 (81/4), 82/4, 83/1 (83), 86/15 (86/14), 87/2, 87/3, 87/9 (87/7), 87/10 (87/7), 88/4 (88/1), 89/5, 89/6, 90/9 (90/1), 91/6 (91/1), 91/3, 91/4, 91/5, 92/9 (92/3), 92/11 (92/4), 92/12 (92/4), 92/13 (92/7), 92/15 (92/8), 92/16 (92/8), 93/1 (93), 93/2 (93), 93/3 (93), 94/1 (94), 94/2 (94), 95/5 (95/1), 95/6 (95/1), 95/7 (95/1), 95/3 (95/2), 96/4 (96/2), 96/6 (96/3), 96/7 (96/3), 97, 221/6, 221/7, 221/11 (221/8), 221/9, 221/10, 222, 223, 227/3, 228/1 (228), 229, 231/7 (231/2), 231/8 (231/2), 232/16 (232/15), 261/2 (261/1), 263/2 (263/1), 264/1 (264), 265/3, 266/4 (266/3), 270/10 (270/3), 270/8, 271/5 (271/1), 271/3, 271/7 (271/4), 272/12 (272/10), 272/14 (272/11), 272/15 (272/11), 272/16 (272/11), 273/15 (273/6), 273/17 (273/8), 273/19 (273/9), 273/21 (273/11), 320/1 (320), 326, 327, 328/1 (328), 328/2 (328), 421/1 (421), 422/1 (422), 427/6 (427/2), 427/8 (427/5), 427/9 (427/5), 431/1 (431), 431/2 (431), 79/4.

Obręb 0006 Kożyczkowo 121/2 (121/1), 121/3 (121/1), 121/4 (121/1), 145, 146, 147, 149/1 (149), 152, 169/1 (169), 169/2 (169), 177, 181/1 (181), 181/2 (181), 181/3 (181), 181/4 (181), 183/1 (183), 185, 186/1 (186), 187, 188, 189, 190, 191, 192, 193/8 (193/7), 194/2 (194/1), 196/2 (196/1), 196/3 (196/1), 196/4 (196/1), 197/3, 198/6 (198/2), 198/7 (198/2), 198/8 (198/5), 199/1 (199), 200/1 (200), 200/2 (200), 201/1 (201), 201/2 (201), 210/3 (210/2), 210/4 (210/2), 211/1 (211), 211/2 (211), 212/2, 213/2, 213/13.

Obręb 0007 Miechucino 62/5, 62/15 (62/7), 62/16 (62/7), 63/13 (63/1), 63/15 (63/3), 63/7, 63/17 (63/12), 63/18 (63/12), 76, 77, 78, 84/13, 84/14, 84/15, 84/16, 84/29, 86/1 (86), 86/2 (86), 93/4 (93/3), 93/5 (93/3), 94/3, 94/4, 94/5, 94/8, 94/9, 94/10, 95/9 (95/2), 95/5 (95/3), 95/6 (95/3), 95/7 (95/4), 96/3 (96/1), 96/4 (96/1), 96/2, 97, 105, 107/16 (107/13), 108/1 (108), 109/9 (109/6), 109/10 (109/6), 109/11 (109/6), 109/12 (109/8), 116/2 (116/1), 117/1 (117), 118/2, 118/9 (118/5), 144/3, 144/4, 144/9, 145/5, 145/9 (145/7), 145/10 (145/7), 146/2, 146/23 (146/3), 146/19, 146/25 (146/22), 146/26 (146/22), 168/8, 168/14, 168/15, 207/9 (207/1), 211/1 (211), 213, 214/1 (214), 214/2 (214), 214/3 (214), 215/1, 217/1, 217/4 (217/3), 219/3 (219/1), 219/5 (219/2), 221/1 (221), 222/2, 222/3, 223/1 (223), 224/8 (224/1), 224/10 (224/2), 224/12 (224/3), 224/14 (224/4), 224/16 (224/7), 224/17 (224/7), 225/9, 226, 244, 245/1 (245), 245/2 (245), 247/1 (247), 279/1 (279), 279/2 (279), 281/1 (281), 281/2 (281), 281/3 (281), 282/56 (282/8), 282/11, 282/13, 282/14, 282/18, 282/58 (282/20), 288/4, 288/20 (288/5), 288/21 (288/5), 292/17, 292/18, 292/51, 318, 477/1 (477), 519/1 (519), 605, 641, 642/2.

Obręb 0009 Reskowo 29/1, 30/1 (30), 30/2 (30), 31/2, 32, 42/16 (42/1), 42/17 (42/1), 44/2, 45/4 (45/3), 45/5 (45/3), 67/1, 134/8.

Powiat kartuski, gmina Kartuzy – Gmina

Obręb 0006 Grzybno 1, 2/1 (2), 4, 13/1 (13), 14/6 (14/3), 24/5, 24/7, 33/13, 33/17 (33/14), 33/18 (33/14), 34/6 (34/1), 34/8 (34/2), 34/10 (34/3), 34/11 (34/3), 36/1, 36/6 (36/3), 36/7 (36/3), 37/1, 37/2, 37/3, 37/4, 39/2, 39/7, 79/32, 81/1, 81/2, 81/3, 82/1, 83/1, 83/3 (83/2), 84, 85/1 (85), 86/7 (86/1), 86/9 (86/4), 87/43 (87/22), 87/45 (87/24), 87/47 (87/26), 87/49 (87/28), 87/50 (87/28), 99/7 (99/1), 99/9 (99/2), 99/11 (99/3), 99/12 (99/3), 99/4, 99/5, 99/13 (99/6), 101/4 (101/3), 112/12 (112/5), 117/5 (117/1), 124, 126/15 (126/1), 126/16 (126/1), 144/15 (144/9), 144/16 (144/9), 144/17 (144/11), 144/18 (144/11), 150/25 (150/22), 150/26 (150/22), 150/23, 150/24, 3092/6 (3092/3), 3093/3 (3093/2).

Obręb 0011 Łapalice 15/1, 16/6 (16/3), 17/3 (17/1), 18, 20, 22/1, 22/3 (22/2), 22/4 (22/2), 23/5 (23/1), 23/3, 23/7 (23/4), 23/8 (23/4), 195/44 (195/12), 195/46 (195/17), 195/47 (195/17), 195/48 (195/18), 195/49 (195/18), 195/19, 195/20, 195/50 (195/24), 195/52 (195/25), 195/54 (195/26), 195/32, 195/36, 195/56 (195/37), 195/57 (195/37), 197/72 (197/1), 197/73 (197/1), 197/74 (197/17), 197/76 (197/18), 197/77 (197/18), 197/78 (197/63), 202/26 (202/2), 202/28 (202/3), 202/30 (202/10), 202/32 (202/17), 202/34 (202/21), 202/36 (202/24), 202/38 (202/25), 203/1, 203/2, 204/25 (204/4), 204/27 (204/5), 204/29 (204/23), 204/31 (204/24), 206/5 (206/1), 206/3, 206/9 (206/4), 207/25 (207/8), 207/27 (207/17), 207/28 (207/17), 207/29 (207/18), 208/21, 208/90 (208/53), 208/91 (208/53), 208/92 (208/59), 208/93 (208/59), 208/94 (208/76), 208/95 (208/76), 208/96 (208/77), 208/97 (208/77), 208/79, 208/98 (208/80), 208/99 (208/80), 208/100 (208/85), 208/102 (208/87), 209/4, 209/26 (209/6), 209/9, 209/10, 209/11, 209/28 (209/12), 209/29 (209/12), 209/18, 213/1, 213/2, 214/3 (214/1), 214/4 (214/1), 214/5 (214/1), 214/2, 215/1, 216/3, 216/62, 216/63, 217/1, 217/44 (217/3), 217/45 (217/3), 217/27, 218/1 (218), 220/4, 220/5, 243, 209/8.

Obręb 0016 Prokowo 20/1 (20), 20/2 (20), 30/3 (30/2), 31/1 (31), 31/2 (31), 31/3 (31), 37/1 (37), 38/1 (38), 38/2 (38), 38/3 (38), 39/1 (39), 39/2 (39), 43/3, 44/12 (44/1), 44/13 (44/1), 44/14 (44/1), 44/15 (44/1), 44/4, 44/5, 44/10 (44/7), 44/8, 44/9, 45, 46, 52/1, 52/5 (52/3), 52/6 (52/3), 56/1 (56), 64/2, 65/1 (65), 65/2 (65), 65/3 (65), 66/10 (66), 66/11 (66), 68/1 (68), 69/4 (69/3), 69/5 (69/3), 70/1 (70), 72/1 (72), 74/3 (74/1), 74/4 (74/1), 74/5 (74/1), 81/1 (81), 82/1 (82), 82/2 (82), 128/3 (128/2), 129/16, 277/1 (277), 278/3 (278/2), 279/1 (279), 280/1 (280), 280/2 (280), 282/1 (282), 282/2 (282), 282/3 (282), 283/18 (283/1), 283/22 (283/17), 283/20 (283/25), 285/1 (285), 286/1 (286), 286/2 (286), 286/3 (286), 287/1 (287), 288/1 (288), 289/1 (289), 292, 294/1 (294), 295/1 (295), 296/4 (296/3), 296/5 (296/3), 297/2, 299/1 (299), 300/3 (300/1), 300/5 (300/2), 301/3 (301/2), 302/41 (302/24), 302/47 (302/32), 302/48 (302/32), 302/43 (302/34), 302/45 (302/35), 303/3 (303/2), 304/1 (304), 306/1 (306), 306/2 (306), 307/1 (307), 308/1 (308), 322/3 (322/1), 334/1 (334), 335/1 (335), 493/1 (493), 494/1 (494), 494/2 (494), 498/1 (498), 508/2, 508/4 (508/3), 511/1 (511), 637, 638/1 (638), 638/2 (638), 639/1 (639), 639/2 (639), 15, 67/13, 130/4.

Powiat kartuski, gmina Kartuzy – Miasto

Obręb 0101 Kartuzy 100/1 (100), 100/2 (100), 102, 103/3 (103/2), 103/4 (103/2), 144/4 (144/3), 144/5 (144/3), 144/6 (144/3), 150/24, 150/26 (150/25), 150/27 (150/25), 150/28 (150/25), 150/29 (150/25), 372, 103/1.

Powiat kartuski, gmina Sierakowice

Obręb 0009 Mojusz 123/1 (123), 124/3 (124/2), 127/15 (127/14), 127/16 (127/14), 172/1, 193/3 (193/2), 194/1 (194), 195/1 (195), 199, 202, 203, 204/1, 204/4, 205, 206, 216/5, 216/8 (216/7), 216/9 (216/7), 216/10 (216/7), 217, 218, 219, 258/2 (258), 259/8 (259), 264/13 (264/7), 265/15 (265/14), 266/17 (266/16), 266/18 (266/16), 267/23 (267/5), 267/27 (267/17), 267/25 (267/20), 267/26 (267/20), 268/27 (268/4), 268/29 (268/5), 268/34 (268/6), 268/36 (268/7), 268/31 (268/9), 268/32 (268/9), 268/38 (268/10), 268/39 (268/10), 269/5 (269/1), 269/6 (269/1), 269/7 (269/2), 269/8 (269/2), 271/1 (271), 271/2 (271), 274/5 (274), 275/6 (275), 275/7 (275), 277/19 (277/12), 277/18, 328/1, 333/1, 381/1, 381/3, 3260/1 (3260), 3261/1 (3261), 3270/1 (3270), 3272/1 (3272), 3272/2 (3272), 3272/3 (3272), 3273/1 (3273), 201/3.

Obręb 0010 Paczewo 187

Obręb 0013 Sierakowice 28/1 (28), 29/33 (29/1), 29/3, 29/6, 30/12, 337/3, 337/6, 340/1, 340/4 (340/2), 340/3, 341/14, 341/8, 341/16 (341/10), 343/3 (343/2), 343/4 (343/2), 344/3 (344/2), 344/4 (344/2), 346/3 (346/2), 362/38 (362/6), 362/7, 362/40 (362/21), 362/22, 362/23, 362/24, 362/42 (362/30), 365/4, 366/4 (366/1), 366/6 (366/2), 366/3, 405/9, 405/16, 405/17, 405/14, 405/19, 415/6, 417/1 (417), 432, 485, 486/8 (486/6), 486/9 (486/6), 492/4, 510, 511/1, 511/2, 511/6 (511/3), 511/4, 511/5, 512, 513/12 (513/8), 513/10, 513/14 (513/11), 513/15 (513/11), 519/4 (519/3), 520/21, 522/3 (522/2), 522/4 (522/2), 530, 619/13, 624/1 (624), 625/2, 625/6 (625/4), 625/7 (625/4), 627/14 (627/6), 627/15 (627/6), 627/16 (627/10), 627/17 (627/10), 627/18 (627/13), 627/19 (627/13), 627/20 (627/13), 629, 630/3 (630/2), 630/4 (630/2), 630/5 (630/2), 633/6, 633/13 (633/7), 633/14 (633/7), 637/1 (637), 705/2, 706/1, 706/3 (706/2), 707/11 (707/3), 707/13 (707/5), 707/15 (707/6), 709/1 (709), 711/3 (711/2), 711/4 (711/2), 712/6 (712/2), 712/7 (712/2), 712/5, 713/1 (713), 713/2 (713), 720/5, 720/6 (720/4), 721/2, 721/3, 722/1 (722), 722/2 (722), 722/3 (722), 740/1 (740), 740/2 (740), 740/3 (740), 741/3 (741/1), 743/1 (743), 743/2 (743), 743/3 (743), 744/11 (744/3), 744/12 (744/3), 744/13 (744/6), 747/7 (747/5), 747/9 (747/6), 748/9 (748/7), 780/1 (780), 780/2 (780), 780/3 (780), 887, 892/3 (892/1), 892/5 (892/2), 892/6 (892/2), 893/3 (893/2), 905/3 (905/2), 906/2, 1152/1 (1152), 1153/1 (1153), 1154/1 (1154), 1154/2 (1154), 1155/1 (1155), 1156/1 (1156), 1157/1, 1158/1 (1158), 1212/1 (1212), 1409/1 (1409), 505, 509, 602/2

 

Wpis ma charakter ogólny, popularyzatorski i nie stanowi porady prawnej. Dlatego autor nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie treści wpisu. W celu uzyskania indywidualnej pomocy prawnej, proszę o kontakt telefoniczny lub emailowy. Proszę o zweryfikowanie w BIP Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku z zakresu Wydziału Infrastruktury, czy Państwa działka znajduje się na liście objętej wywłaszczeniem.